Wat is claudictatio Intermittens?
Etalagebenen ofwel claudicatio intermittens zijn benamingen voor symptomatisch perifeer arterieel vaatlijden. Hierbij voeren de slagaders in uw benen te weinig zuurstof aan voor de spieren die u gebruikt bij het lopen. Dit komt omdat deze slagaderen vernauwd zijn, door slagaderverkalking.
De term etalagebenen is bedacht, omdat patiënten zich een houding willen geven wanneer zij noodgedwongen moeten rusten tijdens het wandelen. Zodra er tijdens het wandelen, pijn ontstaat en ze door pijn niet meer heen kunnen lopen, gaan ze bijvoorbeeld in de etalage van een winkel staan te kijken.
Indeling van Claudicatio intermittens.
CI wordt door de artsen ingedeeld in vier stadia:
- Stadium 1:
Er is sprake van een vernauwing, maar er zijn nog geen typische klachten van claudicatio intermittens. - Stadium 2:
Er is sprake van een vernauwing en er zijn klachten passend bij claudicatio intermittens. Afhankelijk van de loopafstand, maken artsen een onderscheid tussen 2A en 2B.
Stadium 2A: men kan pijnvrij meer dan 100 meter lopen.
Stadium 2B: er treedt pijn op, voordat er 100 meter gelopen is.
De meerderheid van de patiënten blijft in stadium twee. - Stadium 3:
Er is sprake van een vernauwing en er zijn klachten tijdens lopen passend bij claudicatio intermitten en er is sprake van pijn in rust in benen en/of voeten. De pijn vermindert wanneer men het been van het bed of stoel laat hangen. De toevoer van zuurstof en voedingsstoffen komt in het aangedane been ernstig in het gedrang. - Stadium 4:
Als gevolg van de ernstige verkalking, ontstaan aan de aangedane voet, niet genezende wonden, necrose of gangreen. Er bestaat hierdoor gevaar voor amputatie.
(De stadia 3 en 4 worden door de artsen kritieke ischemie genoemd. Bij kritieke ischemie wordt ook een lage bloeddruk in de benen gemeten (minder dan 50 mmHg ter hoogte van de enkels en/of 30 mmHg ter hoogte van de grote teen).
Waar komt de pijn in de benen vandaan?
De beenslagaders vervoeren zuurstofrijk bloed van het hart naar de benen. In de loop van de jaren kan slagaderverkalking (medische term: atherosclerose) vernauwingen of verstoppingen in de slagaders veroorzaken. Uiteindelijk kan er een flinke vernauwing ontstaan; een zogenaamde stenose.
Atherosclerose:
Op de plaats van de stenose kan minder bloed passeren. Door de beschadiging van het bloedvat en de trage stroomsnelheid van het bloed kunnen bij zo’n vernauwing gemakkelijk stolsels vormen. Zo’n stolsel kan een bloedvat uiteindelijk geheel afsluiten, dit heet een occlusie. Bij inspanning van de beenspieren (lopen, rennen, traplopen) neemt de vraag naar zuurstofrijk bloed toe. Heeft u vernauwingen in de slagaders? Dan komt er te weinig bloed met zuurstof bij de spieren. Er ontstaat een zuurstoftekort in de spieren. Het zuurstoftekort veroorzaakt de pijn in uw been. Met rust verdwijnt de pijn weer.
Wat is de oorzaak?
Risicofactoren voor vernauwingen in de (been)slagaders zijn:
- roken
- hoge bloeddruk
- diabetes mellitus (suikerziekte)
- een verhoogd cholesterolgehalte in het bloed
- overgewicht
- weinig lichaamsbeweging
- erfelijke aanleg en leeftijd kan ook een rol spelen.
Wat zijn de klachten
De belangrijkste klacht bij een vernauwing van de beenslagaders, is pijn tijdens het lopen en verder lopen lijkt niet mogelijk. Na even rusten verdwijnt de pijn weer.
De pijn zit meestal in de kuit, maar soms ook in de bovenbenen of de bilspieren. Dit is afhankelijk van de plaats van de vernauwing. Hoe ernstiger de vernauwing, hoe sneller de problemen optreden. Sommige mensen hebben alleen last na een flink eind lopen, anderen al na enkele meters of hebben de klachten al in rust.
Andere klachten die wijzen op een slechte doorbloeding van de benen zijn:
- koude voeten
- verdwijnen van haargroei op voeten en tenen
- verdwijnen van de onderhuidse vetlaag in de benen
- langzamere groei van de nagels
- verdikking van de teennagels (kalknagels)
- het gevoel in de benen verminderd of verdwijnt
Bij kleine vernauwingen merkt u niets. De menselijke slagaders zijn in staat om kleine vernauwingen op te vangen. Pas bij meer dan 70% vernauwing ervaart de patiënt klachten.
Soms zijn er klachten in rust. Met name als het bloedvat afgesloten is of als er in de buurt nog een afsluiting zit. Dan komt de zuurstofvoorziening van de benen in het gedrang. Dit noemt men rustpijn.
Men spreek van nachtpijn als de pijn ’s nachts optreedt. Dit ontstaat, omdat de bloedruk tijdens het slapen daalt. Daardoor wordt er minder bloed door de aderen gepompt met als resultaat, dat er pijn ontstaat meestal in de tenen of voeten. Vaak leggen die patiënten hun benen uit het bed zodat het bloed weer naar de voeten stroomt of gaan een stukje lopen ter verlichting van de pijn.
Diagnose en onderzoek bij etalagebenen / claudicatio intermittens:
De arts kan lichamelijk onderzoek doen door beide benen met elkaar te vergelijken. Er wordt gekeken/gevoeld naar:
- kleurverschillen/kleurveranderingen
- temperatuurverschillen
- pulsaties van de voetslagader
- nagelgroei/beharing
Verder kan de arts een ENKEL-ARM -INDEX onderzoek (EAI) doen.
Hierbij wordt de bloeddruk van de enkels en de bovenarmen gemeten. De verhouding tussen de bovendruk in de onderbenen en de armen is de EAI. Normaal is de bloeddruk in de slagader vrijwel gelijk aan die in de arm. Bij vernauwing in het been is de bloeddruk in de enkel lager dan die in de arm.
Ook kan er een looptest afgenomen worden op de lopende band.
Behandeling van etalagebenen:
Geadviseerd wordt om looptraining onder begeleiding van een gespecialiseerde fysiotherapeut te gaan doen voor het beste resultaat. Vaak gaat u op een verkeerde manier lopen, minder lopen etc omdat u pijnklachten heeft. Looptraining onder begeleiding van een fysiotherapeut verbetert de looptechniek. Een betere looptechniek zorgt voor een afname van het zuurstofverbruik en draagt daarmee weer bij aan het verminderen van de pijnklachten. Uw fysiotherapeut neemt enkele vragenlijst af en een loopbandtest om uw voortgang te registeren.
Op basis van de resultaten van de looptest en uw klachtenpatroon stelt de therapeut samen met u een persoonlijk trainingsschema op. Het trainingsschema bestaat niet alleen uit lopen, maar ook uit fietsen, spierversterkende oefeningen, cardio/conditie-training en indien nodig aanpassing van het looppatroon. De begeleiding wordt langzaam afgebouwd en U gaat zelfstandig trainen. Voor het behoud van het behaalde resultaat is het uitermate belangrijk om dit trainingsschema dagelijks te onderhouden en een gezonde leefstijl te ontwikkelen.
Het is belangrijk dat u het lopen blijft volhouden, neem de beslissing om de rest van uw leven structureel tijd in te ruimen voor looptraining.
Want: Lopen leidt in de meeste gevallen tot betere resultaten op lange termijn dan dotteren.
Claudicatio intermittens betekent etalagebenen. Onze collega Marlene van Rosmalen behandeld als sinds 2009 clienten met Claudicatio Intermittens. Zij is vanaf het begin lid van het netwerk voor Claudicatio Intermittens (CI). In eerste instantie regionaal netwerk Den Bosch en later van het landelijke Claudicationet.
Deze behandeling bestaat uit het vergroten van de (pijnvrije) loopafstand, verbeteren van conditie en kracht. Advies en begeleiding in stoppen met roken (indien nodig) en aanpassen van de leefstijl. Het is belangrijk om “Samen met de client” te werken aan herstel en dat dit blijvend van aard is.
De diagnose CI Fontaine 2b wordt tegenwoordig, op verwijzing van de huisarts en specialist, vergoed uit de basisverzekering voor 37 keer gedurende van een periode van 1 jaar. Dit betekent dat u, de patient, geen aanvullende verzekering nodig heeft om dit traject te doorlopen. Let op!: Het gaat wel ten koste van uw eigen risco, als deze dat jaar nog niet voor andere zaken is verbruikt.
